ســُــنــــٹ ریشیں بادشاه


چـُـکانی دیوان                                                             گریم ءِ براتاں----------------                                                          -------------------  تـَرینـــــــوک :                                                       
                                    ســُــنــــٹ ریشیں بادشاه


    یک بادشاهے ءَ یک جنکے هست ات ، سـک وَشرنگ و دولدارینے ات ، بلے سکّ نیمونی ، مـَلـَنـڈی و کس نه مـَنـّـیــں جنکے ات . هرچی دپی آتکگ ات گوئشت ئی . هرکس که پر آئی ءِ سانگبندی و لـوٹـُـکی ءَ آتکگ ات ، آئیا چیزے نه چیزے په سانگبند لوٹوکانی ملنڈی ءَ ودی کت و چه اودی گـَلینت انت .
 





      یگبرے بادشاه ءَ مزنیں مهمانی اے برجم کت و چه نزیکیں و دوریں ملکاں پهک ، وتی جَنِکّ ءِ سانگ لوٹوکان ءَ لوٹائینـت که آهان ءَ بگندیت .

       سانگ لوٹوکاں پهک یـکـّـیـں کِشک ءَ اوشتات انت و شهکاڑ ءِ فیصله ءِ وداریگ بیت انت .
 



 



       بلے آئیا هچ جهدے ءَ نه کت و مدامی داب ءَ وتی ملنڈی ، کس نه مَـنـّـی ، ڈکّ و نیموناں و هیرت گِندیاں گلائیش بیت . چه اولی کسی بنگیج کت :

      - اے یکیں چو شراب و ترند آپ ءِ بُشکه ءَ زَنڈ _ بـَـؤر _ انت . اوه اے یکیں لاگریں و چو پیریں دراج پادیں مـُرگے انت . اوه اے یکیں هنچو کسان و هورت انت که دستاں گار ءَ بیت . اوه اے مَؤت ءِ داب ءَ بـد ڈؤل انت ، ایدگه چو گوات گِپتگیں و گـَژتگیں سُهریں کروسے انت . ایدگه چو پیتاپ ءَ سهتگیں سر سبزیں ڈگارے انت که پـَـلاری پـَشـکـَپتگ انت .

       بلے چه پهکاں گیشتریں ملنڈی هما لوٹوک و دلمانوک ءَ رَست انت که چه پهکاں یک کِـرّ ءَ اوشتاتگ ات . آئی ءِ ریشان کمے دیما دراج اتنت .

       - بچارت ئی _ آئیا ملنڈ کت و کندت ._ آئی ءِ ریشاں چو نَمبیک ءِ مـُرگ ءِ سـُنـٹ انت !_ و هما دمان ءَ په ورناییں بادشاه ءَ نوسِنگ و پـَنـّامی پــِربَـسـت. _ « سـُنـٹ ریش » ! _ و کِـٹـی کِـٹـی آئی ءِ سرا کند اِت . 



 




     شهکاڑ ءِ پــِت _ پــِس _ که وتی جَنِکّ ءِ اے نا وَشّیں و نا هانوادهیں ـ نا هانوادگیں _ کِرد و گپاں دیست ، و چه هِژم ءِ آس ءَ جُشان ات ، وتی داشت نکت و پهک هانوادهیں مردمانی دیما گوئشت ئی :

     - هـَنـّون که چوش انت ، من ترا گوں هما اولی مردم که منی کلات ءِ دروازگ ءَ بئیت انت ، سانگ و سیر ءَ کنوں . بــِلّ که دنیای ءِ نیزگار تریں کس به بیت !

     دو روچ ءَ رند ، یک ویلگردیں لِرّی پوشیں سازگرے بادشاه ءِ گواتگر ءِ دَریگ و تاگانی چیرا ، وتی ساز ءَ ساز کت . سازگرے که مردمانی داد و پنڈگانی گون ءَ وتی لاپ ئی شوهاز و ودی کت . 




 



     وهدے که چه بادشاه ءَ سازگر ءَ داد و پنڈگ ءِ لوٹ ءَ کت ، بادشاه وتی جنک ءَ گوئشت :

      - من ترا پر آئیا داد ءَ دیاں و بشکگاں . آئی ءِ گون ءَ برو .

      سازگر گوں وتی لـَبـّهی لِرّی ییں جامگ و پیرام ءَ که دِرتگ و ٹنگ -ٹنگ ات ، هر جاه روان ات ؛ په بادشاه و آئی ءِ شهکاڑیں جـَنـِکّ ءَ ساز و شئیراں جناں بیت . رندا چیزے وَرد و توشگ ئی داد لوٹـِت.

      بادشاه آئیا گوئشت :

       - تئی شئیر و آواز منا باز وَش و سک دوست بیت . من لوٹاں که ترا تئی داد ، وتی جَنِک ءَ بدیاں که تئی لوگی و تئی سانگ به بیت .

       جنک که وتی پت ءِ هبر ءَ اپدا اشکت ،بیهوش بیت و کـَپـت . جـَنـِـک اِش په سار کت و پتیں گوئشت :

      - من زبان کت  که ترا اولیکیں نیزگاریں مردم ءِ گون ءَ که منی کوٹ و کلات ءِ دَروازگ ءَ بئیت انت ، سانگ ءَ دیاں و من وتی داتگیں زبان ءَ نه وراں .

     جنک ءِ دَزبندی و پهلّی لوٹگ هچ کار نه دات . ملاّ اِش لوٹائینت .شهکاڑ و سروزی ءِ سیر ءِ کاگد بیت . رند چه اے گپاں بادشاه وتی شهکاڑیں جنک ءَ گوئشت :

     - پگر ءَ مه بئے که تو و تئی شوّ ، بازیں وهدے منی کوٹ و کلات ءَ نِشت ءَ کن اِت . تو پیکه وتی مرد ءِ پجّی و همراهی ءَ به روئے !

      نیزگاریں مرد ، وتی لوگی ءِ دست ءَ گِپت و آئی ءِ پـَجـّی ءَ روان بیت . 




 



      آهاں دوریں راهے ءَ پَند جـَت و شُت انت . وهدے که مزنیں جنگلے ءَ رَست انت ، شهکاڑ پول کت :

      - اے وَش زیب ، مزن و شاهگانیں لـَد و جنگل کئیگ انت ؟

      - اے سُنٹ ریشیں بادشاه ءِ جنگل انت . اگں تو آئی ءِ گون ءَ سانگ به کتیں ، هنون اے جنگل تئیگ بیتگ ات .

      - اوه من نیزگاریں جنکوے آں . من پر چا گوں آئیا سانگبندی نه کت !

      رند چه چیزے وهد ءَ ، آهاں باز آبات و سرسبزیں ڈگارے ءَ رَست انت که هردابیں وارتنیک _ وارتنی _ اودان هست ات . شهکاڑ ءَ اپدا چه لنگڑیں مرد ءَ پول کت :

      - اے آباتیں پراهیں میتاپیں ڈگار ، بارین کئیگ انت ؟

      - اے هم سُنٹ ریشیں بادشاه ءِ ڈگار انت ، اگں تو آئی ءِ لوگی به بوتین ئے ، هنّون تئیگ بیتگ ات .

      چنت دمان ءَ چه رند آهاں مزنیں و آباتیں شهرے ءَ رَست و سر بیت انت . شهزاتیں جَنِک پول کت :

      -بارین اے پراهیں ، شاهگانیں و پر زیبیں شهر کئیگ انت .

      - سـُنـٹ ریشیں بادشاه ءِ .

 




      شهکاڑ آهے کـَش اِت  و گوئشت ئی :

      - اوه ، من هنون آزات و آجو اتاں ، اگں من گوں سـُنـٹ ریشیں بادشاه ءَ سیر و سانگ به کتیں !

      لنگڑیں سازگر پسو دات :

      - منا وَش ءَ نه بیت  وهدے که تو مدام گوئش ئے که پرچا دگرے ءِ لوگی نه بیتگ ئے و دگرے ءِ گون ءَ سیر و سانگ نه کتگ . چون بارین من پر تو جوانینے نه اوں ؟

      آهر ءَ آهاں سکّ کسانیں داری لوگے ءَ سر بیت انت . لوگے که نه ، کـُـڈے ات . شهجنک سوج کت :

       - اے کسانکیں ، تَنک و تهاریں کــُڈلـُـک بارین کئیگ انت ؟

       سازگر پسو دات :

       - اے مئی لوگ و هَنکین انت . چــِد و رَندا مئی لوگ و دوار همد انت . تو چـُلدان ءَ آس و آچشے روک کن و په شام ءَ چیزے به گِراد .

      - مئی مولد کو انت ؟_ شهکار ءَ هیرانی ءَ در رائینت !

      - ما را چه کو مولد ؟ یات گِر و بزاں که پهک کاراں وت بکن ئے .

      بلے شهجنک هچ کارے ءَ بلد نه ات . آهر ءَ جود و مرد وت هـُجّ و مجبور بوت که آئیا آس ءِ روک کنگ ، دینگ و پادینگ و ورگ گِرادگ پیش بداریت .


 

 

 




     دو روچ رندا ، لنگڑیں سازگر ءِ سرجمیں توشگ کـُـٹــّـِـت انت . سازگر وتی جن ءَ گوئشت :

       نیں پیکه تو کار ءَ گلائیش بئے و کار بکن ئے ! سَـپـت ، تـَکّ و تـَـکـّــُل ءِ گوپگ ءَ گلائیش بئے .

       سازگر ءِ جند چه کوه و جنگل ءَ پــِیــشّ و نَل بـُرّت و آرت انت ، بلے پیش و نَلاں ، آئی ءِ نرم و نازرکیں دستاں ٹـَـپــی و تِرامبل کـُت .

       - نه اے کار تئی گون ءَ نه بیت ! _ سازگر ءَ وتی زال ءَ گوئشت . _ بلکین تو چهرَگ ءَ رِست به کن ئے .

       بلے اے کار هم هم گوں آئیا نه بیت .


 

 




     - اگں تئی گون ءَ لوگ ءَ کارے نه بیت ، بلکین گهتر انت که تو بازار ءَ به روئے ؛ دیگ ، کـَپـَل ، و گِلی هِیران و گلاساں که من جوڑ کناں ، به شَوَشک ئے _ بها کن ئے _ ! _ مرد وتی زال ءَ گوئشت .

     شهجنک سک گرم گِپت ، پگرے ءَ کپت : « بیت که بازار و نهادیگ ءِ سوداگری ءَ ، کسے چه آئی ءِ پت ءِ کوٹ و کلات ءِ مردماں آئیا به گِندنت ، آئی ءِ سرا به کندنت و ملنڈ به کن انت که کپلانی سوداگری ءَ گلائیشاں » . بلے دگه کارے پَشت نه کپتگ ات . اگں زَرّے مه کـَٹـّیت ، په ورگ ءَ چیزے گِپت نه کن انت و چه شد ءَ مر انت . گڑان شُت نهادیگ و بازار ءَ په گِلی کـَپـَل و هِیرانانی سودا کنگ ءَ .


 




     سـَودا جوان ات . آئی ءِ هِیران و گـَلاس اِش زیت گِپت و زُرت انت . دومی روچ ءَ هم مرد بازیں نوکی هِیران و گـَلاس آرت انت . پگاه ءَ شهکاڑ نهادیگ _ بازار _ ءِ یک کشے ءَ نِشت و وتی گـَلاس و هیرانانی اِیر کت و وتی گِراکانی رهچار بیت . بورسوارے گوں وتی ترندیں نریان ءَ نهادیگ ءَ ماں بیت . اپس ءَ تاچینان همایی ءِ گِلی هیران و گلاسانی نیمگ ءَ شـُت . یکیں دمان ءَ آئی ءِ گلی هیران و گلاساں ، اپس ءِ پاد ءِ چیرا ٹکر-ٹکر و هزار تریشاس بیت انت .


 

 




     شهکاڑ گریوگ و چیهانٹ جناں بیت . نزانت ئی که نون چے و چون به کنت . تتک وتی مرد ءِ نیمگ ءَ و ائیا گوئشت ئی که چے بیتگ .

      - کے راه ءِ سرا نندیت که کپلی هِیران و گلاساں سَؤدا به کنت ؟ هَؤ ، تئی دست ءَ هچ چیزے نه بیت _ رندا گیش ئی کت ._ من مرچی شاهی کلات ءِ نیمگ ءَ شُت اوں . شاهی گواتگر ءَ هیران شودے پکار انت ، بلکیں اے کار تئی دست ءَ به بیت ؟

      آهر ءَ شهکاڑ بادشاهی کلات ءَ ، گلاس شود ءِ کار ءَ که رِڈتریں کار زانگ بیتگ ات ، گلائیش بیت .


 




      شهکاڑ ءَ وتی هیران شودی گـُدانی هر کیسگ ءَ نالونی هیرانے ماں کت و همودان شاهی کلات ءِ پرزونگ ءِ هیرانانی سرآتکگیں ورگ و چـُنڈان ءَ ، هیرانانی شودگ ءَ چه پیش نَزّآراں و مـُچّ کناں بیت تاں بیگاه ءَ وتی جود _ شوّ _ ءِ پَجّی ءَ شام ءِ بدل ءَ به ور انت .

     یک برے جارے بیت که بادشاه ءِ مستریں بَچ ءِ سیر و سانگ ءَ بیت . شاهی مهمانجاه و بـَرانڈه ءِ چراگان اِش بالینت و روک کت ، مهماناں هرکجام چه آ دگر ءَ شَوک تر ، و گوں نوک و رنگ په رنگیں دریس و گـُداں و آتاراں سَمبهتگ اتنت ؛ کایاں بیت انت . هنیگیں هیران شود و پیشی شهکاڑ هنون دلمانگ و هدوک ات که آئی اِش په نیم چَمّے ءِ چارگ ءَ به هِشتیں  تا که شاهی سیر ءِ پر زیبیں مهمانی ءَ بچار یت .

      بیچارگیں شهکاڑ ءَ دروازگ ءِ مان بـَیـَگ ءِ اجازت هم نیست ات دروازگ ءِ پُشت ءَ اوشتات و گوں بَژنیگیں دلے ءَ وتی زند و قسمت ءِ باره ءَ پگر کناں بیت .وتی کس نه مَـنـّـی و ملنڈ کاری ءِ سرا پــِـٹ و هِــٹ کت که آئی اِش چو وار ، زار و نیزگار کتگ ات .


 




     چه وَشتامیں ورگاں که گـُلام و مولداں په مهماناں برگ اتنت باز دلکش و وشتامیں بوے شاهی گواتگر ءَ پیچتگ ات . یکے چه مولداں که پَرزونگ و سُبره ءِ پَشکپتگیں ورگ و هیرانان ءَ زوراں و بران ات ، چنت ٹکر گوشت ، نان ، ماهیگ شهکاڑ ءَ په ورگ دات . شهجنک  آهاں زرت بلے آهانی نه وارت . بلکین هیران شودی گـُد ءِکیتو و کیسگاں مان کت انت  که لوگ ءَ په شام اِش به بارت .

      اناگتی ءَ چه مهمانجاه ءَ ورناییں بادشاه درکپت . بادشاه اناگت ءَ دروازگ کشئ ءَ نیزگار و واریں گلاس شودیں شهکاڑ ءَ دیست . آئی ءِ دست ئی گِپت و لوٹت ئی که شاهی مهمانجاه ءَ به بارت ئی . بلے هیران شودیں شهکاڑ که ترستگ ات و چه ترس ءَ دلپـَٹ بیان ات ، وتی رَکینگ ءِ جهد ئی کت . بلے اناگت ءَ شهکاڑ سرپد بیت که اے « سـُنـٹ ریشیں بادشاه » انت . هما که آئیا لوٹـتـگ ات گوں شهکاڑ ءَ سیر بکنت . بلے شهکاڑ ءِ جند گوں وتی گـَندَگیں ناز و مَـلـَنـڈاں و بد زبانی ءَ آئیا نه لوٹتگ ات .

      بادشاه آئی ءِ جد و جهدانی نیمگ که په وتی آزاتی و رکینگ ءَ‌ کنان ات دلگوش و گوَر نه کت . آئیا وتی برانڈه و مهمانجاه ءِ نیام ءَ برت و گوں آئیا سُهبت و ناچ ءَ گلائیش بیت. اناگت ءَ شهکاڑ ءِ هیران شودی گـُد ءِ بند پاچ بیت . آئی ءِ کیسگ ءِ نالونی هیرانانی ورگ ، رتک و شِنگ و تالان بیت انت .


 




     وهدے که مهماناں اے چیزاں پهک وتی چماں دیست انت ، هنچو بُرز کِٹی-کٹی اِش کند اِت که شهکاڑ ءِ ساه چه کـُـنـّــَـت و شرم ءَ بند بیت . دل ءَ لوٹت ئی که دریچ زمین چنڈے به بیتیں یا زمین و ڈگار ءِ دَپ پاچ به بیتیں و آئیا ایری به برتیں . هر دابے که بیتگ ات آئیا وتا چه مهمانجاه ءَ کـَشّ اِت .لوٹت ئی که به تَچ ایت .

      بلے پدیانکاں _ پدکانکان _ ی سرا مردینے آئیا رَسینت و گوں مهرواریں گالوارے آئیا گوئشت ئی :

      - مه تـُرس ! بارین تو منا پجاه نیارت ؟ جی هَؤ ، من بادشاهان ، هما که تو یک وهدے چه منا وتی دیما چهر ءَ دات  ! نون تو گِندئے که من پر تو کدین وتا لوڈی و شاهیچهے کت که تئی گون ءَ مان مئی واری کـُڈک ءَ یکجاه اتوں ، هو اے من اتوں که بور ءَ سوار اتوں و تئی کـَپلی هیران و گلاس اوں مان بازار و نهادیگ ءَ ‌چوچک-چوچَک کت انت ... اے پهک من کت انت پرچا که من تئی مهرانی بندیگ اوں . تو منی دل ءِ دوستیں کسے .

      من لوٹت  که تئی کـس نه مـَنّی و گروناکی مه بات . بزان ئے که په مردم ءَ چینچو سکّ و گِران انت ، وهدے که آهانی سرا کندئے !

      گوں اے گپاں شهکاڑ ءِ پر دردیں گریوگ بنگیج بیت و پهلّی لوٹان ءَ گوئشت ئی :

      - من نه کـَرزاں که تئی جن و زال به بـَـیـاں !

      بلے بادشاه آئیا لـَبـاس کناں آرام کت و تـَسـلاّه دات :

      - آرام بئے ! سرجمیں ڈکـُی و سَـکـّی ءِ روچاں گوئستگ انت . ما هنگت وتی سیر و آروس ءِ کاراں برجم نه کتگ انت . بیا که همے کاراں کنیں !
 


 




      مولد و سرگواپ لوٹائینگ بیت و آتک انت .شهکاڑ اش بانوری گـُد گورا دات .سمبهینت و سینگار کت . بانور ءِ پت و مات اش هم لوٹائینت و آتک انت . سیر ءِ سرجمیں کار اش برجم کت . پهک په نوکیں سالونک و بانور ءَ‌ ، وَشّی و شادهانی لوٹوک بیت انت . 

نظرات 1 + ارسال نظر
مرکز فروش اسپمر ایران شنبه 24 مرداد 1394 ساعت 11:47 http://mfsir.blog.ir

مرکز فروش اسپمر ایران

برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد